Η ερώτηση διατυπώνεται συνήθως ως εξής: «Ποιο πρόγραμμα είναι καλύτερο;»
Δεν έχει απάντηση με αυτή τη μορφή. Το κατάλληλο εργαλείο δεν είναι ιδιότητα του προγράμματος· είναι αποτέλεσμα του σχεδίου. Τέσσερις παράμετροι καθορίζουν σχεδόν πάντα την απάντηση.
Μέγεθος και είδος της επένδυσης
Ο Αναπτυξιακός Νόμος είναι μόνιμο εθνικό καθεστώς και προσανατολίζεται σε επενδύσεις με ουσιαστικό φυσικό αντικείμενο: κτιριακά, μηχανολογικό εξοπλισμό, δημιουργία ή επέκταση παραγωγικής δυναμικότητας. Απαιτεί πλήρη επενδυτική τεκμηρίωση και αποδεδειγμένη χρηματοδοτική ικανότητα.
Οι δράσεις του ΕΣΠΑ είναι θεματικές και προκηρύσσονται περιοδικά. Απευθύνονται συνήθως σε μικρότερες επενδύσεις, με ταχύτερους κύκλους και ελαφρύτερες απαιτήσεις τεκμηρίωσης.
Το πρακτικό όριο δεν είναι ένα συγκεκριμένο ποσό. Είναι η φύση της δαπάνης: αν το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού είναι κτιριακά και βαρύς εξοπλισμός, το εθνικό καθεστώς κινήτρων είναι συνήθως η σωστή διαδρομή.
Κλάδος
Ορισμένοι κλάδοι έχουν ειδικά καθεστώτα ή ρητούς περιορισμούς. Ο τουρισμός, η μεταποίηση και η εφοδιαστική αλυσίδα αντιμετωπίζονται διαφορετικά από το λιανικό εμπόριο και τις υπηρεσίες, τόσο ως προς την επιλεξιμότητα όσο και ως προς την ένταση της ενίσχυσης.
Η ερώτηση που πρέπει να τεθεί πρώτη δεν είναι «τι ποσοστό παίρνω», αλλά «είναι η δραστηριότητά μου επιλέξιμη σε αυτό το καθεστώς, με τον συγκεκριμένο κωδικό δραστηριότητας».
Περιοχή
Η ένταση της ενίσχυσης δεν είναι ενιαία στην Ελλάδα. Καθορίζεται από τον Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων και διαφοροποιείται ανά Περιφέρεια, σε συνδυασμό με το μέγεθος της επιχείρησης.
Για επιχειρήσεις των Ιονίων Νήσων υπάρχει επιπλέον μια συχνά παραβλεπόμενη διαδρομή: τα περιφερειακά προγράμματα, τα οποία σχεδιάζονται από την ίδια την Περιφέρεια και στοχεύουν στις προτεραιότητες έξυπνης εξειδίκευσης της περιοχής. Ο ανταγωνισμός σε αυτά είναι συνήθως μικρότερος από ό,τι στις πανελλαδικές δράσεις.
Χρονοδιάγραμμα
Αυτή είναι η παράμετρος που αγνοείται συχνότερα.
Αν η επένδυση πρέπει να ολοκληρωθεί μέσα σε συγκεκριμένο παράθυρο — για παράδειγμα, μια ξενοδοχειακή αναβάθμιση που πρέπει να τελειώσει πριν από την έναρξη της σεζόν — τότε ο χρόνος αξιολόγησης και έκδοσης της απόφασης ένταξης είναι εξίσου σημαντικός με το ύψος της ενίσχυσης.
Ένα καθεστώς με υψηλότερο ποσοστό ενίσχυσης αλλά μεγαλύτερο χρόνο αξιολόγησης μπορεί να είναι χειρότερη επιλογή από ένα ταχύτερο με χαμηλότερο ποσοστό, αν η καθυστέρηση κοστίζει μια ολόκληρη σεζόν εσόδων.
Και τα υπόλοιπα εργαλεία
Πέρα από τα δύο βασικά, υπάρχουν διαδρομές που εξετάζονται σπανιότερα από όσο θα έπρεπε:
- Το Ταμείο Ανάκαμψης χρηματοδοτεί επενδύσεις με έμφαση στον ψηφιακό και τον πράσινο μετασχηματισμό, και περιλαμβάνει και δανειακό σκέλος με ευνοϊκούς όρους.
- Τα εθνικά φορολογικά κίνητρα αποδίδουν σε ορισμένες περιπτώσεις περισσότερο από μια άμεση επιχορήγηση, ιδίως για κερδοφόρες επιχειρήσεις.
- Τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά μέσα λειτουργούν μέσω εγγυήσεων και δανείων και μπορούν να καλύψουν το κομμάτι που καμία επιχορήγηση δεν καλύπτει: τη ρευστότητα μέχρι την εκταμίευση.
Το ερώτημα που έχει σημασία
Η σωστή ερώτηση δεν είναι ποιο πρόγραμμα δίνει το μεγαλύτερο ποσοστό. Είναι:
Ποιο εργαλείο επιτρέπει σε αυτή την επένδυση να υλοποιηθεί, μέσα στο χρονοδιάγραμμα που την κάνει να έχει νόημα, με χρηματοδοτικό σχήμα που η επιχείρηση μπορεί να στηρίξει;
Οι όροι, οι προθεσμίες και οι εντάσεις ενίσχυσης αλλάζουν τακτικά. Η μεθοδολογία επιλογής δεν αλλάζει.